Bookmark and Share

Ymgyrch Genedlaethol Maethu Preifat

Beth yw maethu preifat?

Mae maethu preifat yn digwydd lle mae plentyn dan 16 oed (neu dan 18 os yw’n anabl) yn derbyn gofal gan rywun nad yw’n rhiant neu’n ‘berthynas agos’. Trefniant preifat yw hwn sy’n cael ei wneud rhwng rhiant a gofalwr, am 28 diwrnod neu fwy. Diffinnr perthnasau agos fel llys-rieni, neiniau a theidiau, brodyr, chwiorydd, ewythrod neu fodrybedd (boed yn berthnasau gwaed llawn, yn hanner perthnasau neu’n perthyn drwy briodas).

Maethu preifat wedi'i esbonio

Gofynion cyfreithiol gofalwr maeth preifat

Ydych chi'n blentyn sy'n cael ei faethu'n breifat?

Ydych chi'n ofalwr maeth preifat?

Beth i'w wneud os ydych yn adnabod plentyn sy'n cael ei faethu'n breifat?



Maethu preifat wedi'i esbonio

Mae maethu preifat yn digwydd pan fydd plentyn o dan 16 oed (neu o dan 18 oed os yw'n anabl) yn cael ei roi yng ngofal rhywun heblaw ei riant neu berthynas agos neu rywun â chyfrifoldeb rhiant, trwy drefniant preifat rhwng ei rieni a gofalwr, am 28 diwrnod neu fwy. Diffinnir perthynas agos fel llysriant, taid neu nain, brawd, chwaer, ewythr neu fodryb (boed drwy waed, hanner gwaed neu drwy briodas neu bartneriaeth sifil).


Gofynion cyfreithiol gofalwr maeth preifat

Os yw rhywun yn ofalwr maeth preifat, hynny yw buont yn gofalu am blentyn rhywun arall am 28 diwrnod neu fwy, mae'r gyfraith yn ei gwneud hi'n ofynnol iddynt hysbysu ei gyngor lleol.
Mae'n drosedd i beidio â hysbysu'r cyngor lleol am drefniant maethu preifat.


Ydych chi'n blentyn sy'n cael ei faethu'n breifat?

Os yw'ch rhieni neu berthynas agos yn gofyn i rywun ofalu amdanoch chi yn ei gartref ei hun, fel pe baech yn blentyn iddyn nhw, am 28 diwrnod neu fwy, rydych yn cael eich maethu'n breifat.
Gelwir y sawl sy'n gofalu amdanoch chi yn ei gartref yn ofalwr maeth preifat.

Y bobl y mae angen iddynt wybod pwy sy'n gofalu amdanoch chi a ble rydych chi'n byw

Os nad ydych chi'n byw gyda'ch teulu yna mae'n rhaid i'r cyngor lleol wybod pwy sy'n gofalu amdanoch chia ble rydych chi'n byw. Mae hyn er mwyn eich diogelwch chi ac er mwyn iddynt fod yn siŵr eich bod chi a phob plentyn fel chi yn ddiogel ac yn cael y gofal iawn.

pethau y mae'n rhaid i'ch gofalwr maeth preifat ei wneud i chi

Tra rydych yn byw gyda'ch gofalwr maeth preifat dylai ofalu amdanoch chi fel pe baech yn blentyn iddyn nhw. Rhaid i'r gofalwr maeth preifat wneud y pethau bob dydd i chi fel y bydd rhieni yn ei wneud i'w plant eu hunain. Rydym wedi rhestru'r pethau sylfaenol yma.

  • Rhoi prydau bwyd cyson i chi - fel brecwast, cinio a swper
  • Gwneud yn siŵr bod eich gwallt a'ch croen mewn cyflwr da
  • Gwneud yn siŵr bod dillad cynnes a thwym gennych a gwely eich hun
  • Gwneud yn siŵr eich bod yn mynd i'r ysgol er mwyn i chi allu dysgu
  • Mynd â chi at y meddyg teulu neu i'r ysbyty os ydych yn sâl neu wedi'ch anafu, neu os oes angen brechiadau arnoch
  • Mynd â chi at y deintydd er mwyn gofalu am eich dannedd
  • Gwneud yn siŵr eich bod yn cael cyfle i wneud ffrindiau a mwynhau'r chwaraeon a'r diddordebau rydych yn eu hoffi
  • Eich helpu i aros mewn cysylltiad â'ch teulu
  • Eich helpu i ddilyn eich crefydd a'r arferion sy'n bwysig i chi a'ch teulu

Mae'n rhaid i'ch gofalwr maeth preifat barchu'r pethau sy'n bwysig i chi a'ch teulu hefyd. Os oes arferion crefyddol gennych fel amserau gweddïo arbennig neu fwydydd arbennig rydych yn eu bwyta, dylai'ch gofalwr maeth preifat barchu'r pethau hyn a'ch helpu i ddilyn yr arferion hyn. Mae'n rhaid iddynt eich helpu i ddysgu am eich diwylliant a chwrdd â phobl o'ch cymuned sy'n siarad eich iaith.

Y pethau na all gofalwr maeth preifat ei wneud

Rydych yn blentyn eich rhieni eich hun o hyd. Ni all eich gofalwr maeth preifat:

  • newid eich enw;
  • newid eich ysgol;
  • eich symud i deulu arall;
  • mynd â chi i ran arall o'r wlad hon;
  • mynd â chi dramor i wlad arall heb ddweud wrth eich rhieni a gofyn am eu caniatâd.

Pan fydd rhywun yn rhoi caniatâd mae'n golygu ei fod wedi dweud "ie" i'r hyn a ofynnir iddynt. Os oes angen triniaeth feddygol ddifrifol arnoch, mae'n rhaid i'ch rhieni gytuno ar hyn - oni bai ei fod yn achos brys ac nid oes modd cysylltu â'ch rhieni yn ddigon cyflym. Yna bydd meddyg teulu yn penderfynu beth i'w wneud.


Ydych chi'n cael problemau yn byw gyda'ch gofalwr maeth preifat?

Gallwch ffonio:

  • ChildLine ar 0800 1111
  • The Line ar 0808 884444

Neu ewch i www.childline.org.uk

Ydych chi'n ofalwr maeth preifat?

Os ydych yn ofalwr maeth preifat, hynny yw buoch yn gofalu am blentyn rhywun arall am 28 diwrnod neu fwy, mae'r gyfraith yn ei gwneud hi'n ofynnol i chi hysbysu eich cyngor lleol.

  • Mae'n rhaid i chi wneud hyn cyn gynted ag y gwyddoch y bydd y trefniant rhyngoch chi a rhiant y plentyn neu'r perthynas agos yn para mwy na 28 diwrnod.
  • Hefyd mae'n rhaid i chi hysbysu'ch cyngor lleol pan fydd y plentyn yn gadael eich gofal, a rhoi manylion am y sawl a fydd yn gofalu am y plentyn o hyn ymlaen.
  • Mae'n drosodd i beidio â hysbysu'r cyngor lleol am drefniant maethu preifat.

    Fe welwch fanylion eich cyngor lleol yn www.somebodyelseschild.org.uk/notify

    Beth mae'r cyngor lleol yn ei wneud pan fydd yn cael ei hysbysu am drefniant maethu preifat

    Mae'n ofynnol yn ôl y gyfraith i bob cyngor sicrhau bod pob plentyn sy'n cael ei faethu'n breifat yn cael ei ofalu amdano gan ofalwr addas neu mewn amgylchedd priodol. Mae hyn yn bwysig er mwyn sicrhau bod y plentyn yn ddiogel a bod ei anghenion yn cael eu hateb. Hefyd, mewn rhai achosion, efallai na fydd yn bosibl i'r rhiant wybod sut mae ei blentyn yn cael ei ofalu amdano.

    Pan fyddwch yn hysbysu'r cyngor am y trefniant maethu preifat bydd y cyngor yn:

    • ymweld â'r gofalwr maeth preifat a'r plentyn yn ei gartref yn gyson er mwyn siarad ag ef/hi;
    • siarad â'r rhieni hefyd;
    • rhoi cymorth a chyngor os oes angen.

    Fodd bynnag, os yw'r cyngor lleol o'r farn nad yw'r trefniant yn addas ac nid oes modd dychwelyd y plentyn i'w rieni, bydd rhaid i'r cyngor benderfynu pa gamau i'w cymryd i ddiogelu lles y plentyn. Gallai hyn olygu rhoi cymorth i'r gofalwr, neu mewn rhai amgylchiadau, bod y plentyn yn cael ei ofalu amdano.

    Ddim yn barod i ffonio'ch cyngor lleol?



    Os ydych yn ofalwr maeth preifat neu os yw'ch plentyn yn cael ei faethu'n breifat neu os ydych yn adnabod plentyn sy'n cael ei faethu'n breifat, rhaid i chi hysbysu'ch cyngor lleol.
    Fodd bynnag, os hoffech siarad â rhywun am hyn yn gyntaf, ffoniwch linell gyngor BAAF yn eich ardal chi:

    • De Lloegr: 020 7421 2670
    • Canolbarth a Gogledd Lloegr: 0870 241 0663
    • Cymru: 029 2076 1155 neu 01745 336336.


    Fel arall, cysylltwch ag un o'r sefydliadau hyn:

    Children’s Legal Centre
    0845 120 2948
    www.childrenslegalcentre.com
    Mae gan Children's Legal Centre flynyddoedd lawer o brofiad ym maes darparu cyngor a chynrychiolaeth gyfreithiol i blant, eu gofalwyr a gweithwyr proffesiynol ledled y DU.

    Victoria Climbie Foundation
    020 8574 4121
    www.victoria-climbie.org.uk
    Sefydlwyd y Gymdeithas i helpu teuluoedd gydag ystod eang o anghenion, gan gynnwys hawliau cyfreithiol a gwybodaeth am weithdrefnau diogelu plant.

    Prisoner’s Families Helpline
    0808 8082003
    prisonersfamilieshelpline.org.uk
    Os ydych yn gofalu am blentyn oherwydd bod ei riant(rhieni) yn y carchar, gallwch siarad â'r Prisoner’s Families Helpline, gwasanaeth ffôn cyfrinachol, rhad ac am ddim.

    International Social Service UK (ISS UK)
    www.issuk.org.uk
    0207 735 8941
    Mae ISS UK yn elusen gofrestredig sy'n cynorthwyo unigolion a gweithwyr proffesiynol gyda materion lles plant a theuluoedd sy'n ymwneud â dwy wlad neu fwy. Mae ISS UK yn gweithredu llinell gwybodaeth a chyngor sydd ar gael Llun - Gwener, 10:00-13:00 & 14:00-16:00.
    Hefyd gallwch anfon e-bost ar info@issuk.org.uk    

    Yr wybodaeth y mae angen i chi ei chael am y plentyn rydych yn ei faethu'n breifat

    Er mwyn eich helpu i ddeall y plentyn a rhoi'r gofal gorau iddo, mae angen i chi gael gwybodaeth gan rieni neu berthynas agos y plentyn.
    Bydd yn cynnwys:

    • ei hanes cynnar
    • ei iechyd
    • hoff bethau i fwyta
    • ysgol
    • cefndir crefyddol, diwylliannol neu ethnig
    • diddordebau


    Beth i'w wneud os ydych yn gwybod bod plentyn yn cael ei faethu'n breifat

    Os ydych yn gwybod am blentyn sy'n cael ei faethu'n breifat peidiwch â'i anwybyddu. Mae'n debyg bod popeth yn iawn, ond mae'n ofyniad cyfreithiol i'r rhiant/gofalwr hysbysu'r cyngor lleol. Os yw'n briodol siaradwch â'r rhiant neu'r gofalwr. Fel arall, gallwch gysylltu â'r cyngor yn uniongyrchol. I gael manylion am adran maethu preifat eich cyngor lleol ewch i http://www.privatefostering.org.uk/councils

    Os nad ydych yn hapus i ffonio'r cyngor yn syth mae nifer o elusennau annibynnol y gallwch siarad â nhw am gyngor. Mae rhai ohonynt eisoes wedi'u rhestru yn y ddogfen hon (gweler yr adran Ydych chi'n ofalwr maeth preifat?)